Việt Nam là một trong số ít quốc gia đạt được những bước phát triển nhất định hậu đại dịch. Điều này khiến Việt Nam trở thành điểm đến hàng đầu của nhiều nhà đầu tư, đặc biệt là vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam. Vậy thực trạng đầu tư ở Việt Nam hiện nay như thế nào? Tại sao nên đầu tư vào Việt Nam? Việt Nam đã thu hút vốn đầu tư như thế nào?

Lý do FDI đầu tư vào Việt Nam

Theo Báo cáo Đầu tư Toàn cầu năm 2022 của UNCTAD, tăng trưởng FDI toàn cầu trong thời kỳ đại dịch bùng nổ, chủ yếu nhờ dòng vốn đầu tư vào các nước châu Á. Trong số đó, Việt Nam là cái tên không thể thiếu. Năm 2020, lần đầu tiên Việt Nam lọt vào top 20 quốc gia thu hút vốn đầu tư nhiều nhất toàn cầu. Vậy tại sao nhà đầu tư nước ngoài nên đầu tư vào Việt Nam và điều gì ở Việt Nam thu hút nhà đầu tư, doanh nghiệp và tập đoàn nước ngoài ?

Vị trí chiến lược

Việt Nam là một trong những quốc gia được hưởng lợi từ việc thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu. Khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam đang thu hút các công ty châu Âu, châu Á và Bắc Mỹ mong muốn đa dạng hóa chuỗi cung ứng do sự phát triển năng động và đôi khi khó lường của quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.
Việt Nam có vị trí lý tưởng để hỗ trợ các nỗ lực đa dạng hóa nhờ Hiệp định Thương mại Tự do với EU và mối quan hệ thương mại tốt với Trung Quốc và Mỹ. Hơn nữa, chiến lược thâm nhập thị trường vào Đông Nam Á cũng được hưởng lợi từ việc Việt Nam là thành viên của ASEAN.

Theo Asia Business Outlook của Ấn Độ, Việt Nam là một trong những nền kinh tế kỹ thuật số đang phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á. Trong bối cảnh đó, sự hỗ trợ vững chắc của chính phủ như ưu đãi thuế và thị trường lao động lành nghề của Việt Nam, đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất ở nước ngoài khi các doanh nghiệp tìm cách đa dạng hóa và củng cố chuỗi cung ứng.

Lãi suất lạm phát cao và biến động tiền tệ khiến việc mở rộng thị trường ra nước ngoài trở nên tốn kém và rủi ro hơn cho các doanh nghiệp. Sử dụng một nhà phân phối của Việt Nam sẽ là một lựa chọn tốt hơn.

Ông Lawrence D. Bushnell, Chủ tịch Gratia Dei Seafoods ở Alaska, cho biết với dân số 100 triệu người và thu nhập ngày càng tăng, các doanh nghiệp Mỹ có uy tín đang nhắm đến đầu tư vào thị trường Việt Nam.

Theo khảo sát do Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) thực hiện vào năm 2022 với các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, 60% doanh nghiệp được khảo sát cho biết sẽ mở rộng kinh doanh tại Việt Nam trong một hoặc hai năm tới, đây là chỉ số cao nhất trong ASEAN.

Họ cũng cho biết Việt Nam có lợi thế về tiềm năng tăng trưởng cao, doanh nghiệp có thể tăng doanh thu bằng cách mở rộng thị trường và tăng xuất khẩu. Trong khi đó, theo khảo sát tháng 1/2023 về môi trường kinh doanh của Phòng Thương mại Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), Việt Nam nằm trong 5 điểm đến đầu tư hàng đầu trên toàn cầu.

Các chỉ số tích cực

Mức tăng trưởng 6,5% cho cả năm do Chính phủ đặt ra được xem là kịch bản lạc quan nhất. Mặc dù GDP cả nước chỉ tăng 3,32% trong quý 1 năm nay nhưng nhiều tổ chức uy tín vẫn tin rằng Chính phủ Việt Nam có thể đạt được mục tiêu này. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Ngân hàng Standard Chartered và ADB dự báo GDP Việt Nam năm 2023 sẽ tăng trưởng 6,5%. Điều này, kết hợp với dân số trẻ, am hiểu công nghệ và vị trí địa lý thuận lợi sẽ mở ra cơ hội to lớn cho đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam.

Những điều nêu trên không phải là câu trả lời duy nhất cho câu hỏi “Tại sao đầu tư vào Việt Nam?” nhưng là ba điều quan trọng nhất. Các nước phát triển như Hoa Kỳ đầu tư vào Việt Nam vì nhiều lý do, trong đó có mục tiêu nhất quán của Việt Nam là phát triển GDP cao, dòng vốn FDI lành mạnh, tích cực hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu và việc Chính phủ liên tục đưa ra các chính sách hỗ trợ và ưu đãi đầu tư cho Việt Nam. Hơn nữa, Việt Nam là một nơi tuyệt vời cho dòng tiền ổn định đầu tư vào.

Nguồn vốn đầu tư FDI vào Việt Nam

FDI đã trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế của Việt Nam. FDI là hoạt động đầu tư của các tổ chức nước ngoài vào các doanh nghiệp hoặc dự án trong nước nhằm tạo ra lợi ích lâu dài và có ảnh hưởng đáng kể đến việc quản lý và hoạt động. Tác động của FDI tới nền kinh tế Việt Nam là rất lớn, thúc đẩy tiến bộ công nghệ, tạo cơ hội việc làm và nâng cao năng suất tổng thể.

Hồi tháng 3, phái đoàn gồm 52 doanh nghiệp Hoa Kỳ đã đến thăm Việt Nam để tìm hiểu cơ hội đầu tư kinh doanh. Hội thảo bao gồm các công ty thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như năng lượng, tài chính ngân hàng, bảo hiểm, sản xuất, công nghệ thông tin, y tế, hậu cần, du lịch, hàng không vũ trụ và quốc phòng.

Theo báo cáo của Cơ quan Đầu tư nước ngoài (FIA) thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Việt Nam đã thu hút hơn 18,1 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. (FDI) tính đến ngày 20/8, tăng 8,2% so với cùng kỳ.

Đầu tư vốn nước ngoài vào Việt Nam ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp?

Vốn đăng ký đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam chỉ đạt hơn 2,8 tỷ USD trong tháng 7, nâng tổng vốn cả năm lên hơn 16,2 tỷ USD. Nguồn vốn nước ngoài đầu tư vào Việt Nam này giúp doanh nghiệp có thêm lợi thế phát triển. Nguồn vốn và dòng tiền bền vững sẽ giúp doanh nghiệp ổn định hơn để vượt qua thời kỳ khó khăn, đặc biệt là doanh nghiệp bán lẻ.

Việt Nam đang trở thành thị trường bán lẻ hấp dẫn đối với các công ty trên toàn thế giới, với nhiều nhà đầu tư FDI trong khu vực và toàn cầu gần đây đã công bố kế hoạch đầu tư vào Việt Nam. Với nền kinh tế tăng trưởng, môi trường chính trị ổn định và lực lượng lao động tương đối trẻ, Việt Nam đang trên đà phát triển, trở thành điểm đến hấp dẫn cho các doanh nghiệp muốn mở rộng hoạt động tại châu Á.

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay liên ngân hàng bình quân bằng VNĐ kỳ hạn qua đêm (kỳ hạn sơ cấp chiếm khoảng 90-95% giá trị giao dịch) tính đến ngày 14/7 đã giảm xuống 0,14%/năm. Đây là tỷ giá qua đêm thấp nhất kể từ cuối tháng 1 năm 2021. Điều này gợi ý về một thị trường tiền tệ dễ tiếp cận vào nửa cuối năm 2023.

Theo Bộ Công Thương, thị trường bán lẻ Việt Nam trị giá 142 tỷ USD và dự kiến sẽ tăng gần 2,5 lần lên 350 tỷ USD vào năm 2025.

Dòng vốn FDI vào thị trường bán lẻ Việt Nam nửa cuối năm 2023 được kỳ vọng sẽ tích cực khi nước này tiếp tục phục hồi sau đại dịch Covid-19 và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Theo báo cáo của Savills Việt Nam, thị trường bán lẻ tại Việt Nam đã cho thấy khả năng phục hồi và thích ứng mạnh mẽ, với tỷ lệ lấp đầy cao 94% trong nửa đầu năm 2023, bất chấp các biện pháp giãn cách xã hội và hạn chế đi lại. Báo cáo cũng nhận định thị trường bán lẻ đang chuyển đổi, tập trung nhiều hơn vào thương mại điện tử, chiến lược đa kênh và trải nghiệm của khách hàng.

Dòng vốn FDI vào thị trường bán lẻ Việt Nam nửa cuối năm 2023 nhiều khả năng sẽ tích cực. Tuy nhiên, nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như sự phục hồi kinh tế, môi trường kinh doanh, sự hỗ trợ của chính phủ, sự cạnh tranh, khuôn khổ pháp lý và tình hình dịch bệnh Covid-19. Các nhà đầu tư nước ngoài muốn thâm nhập hoặc mở rộng thị trường này phải tiến hành nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng, xây dựng chiến lược phù hợp và vượt qua tiềm năng.

Đối với các doanh nghiệp trong ngành này, áp lực từ lãi vay ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng, từ đó làm giảm doanh thu. Tuy nhiên, với lợi thế dòng tiền ổn định từ hoạt động kinh doanh gắn với đời sống hàng ngày và ưu tiên giảm lãi suất của Ngân hàng Nhà nước, các doanh nghiệp bán lẻ sẽ vững vàng vượt qua khó khăn, tăng tốc về đích trong những quý còn lại của năm 2023.

Đơn cử như Tập đoàn Masan (MSN), theo báo cáo tài chính quý 2/2023, nhìn chung kết quả kinh doanh của đơn vị này vẫn khả quan trong môi trường vĩ mô đầy thách thức. Cả 3 ngành chiếm tới 80% doanh thu của Công ty gồm WinCommerce (WCM), Masan Consumer (MCH) và Masan MEATLife (MML) đều đạt mức tăng trưởng dương, chủ yếu dựa trên so sánh tương đương LFL. Doanh thu MCH đạt tốc độ tăng trưởng 21,7% so với cùng kỳ trong quý 2 năm 2022. Doanh thu thuần của WCM đạt 14.517 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2023 và 7.182 tỷ đồng trong quý 2 năm 2023, tăng 1. 5% và 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Làm thế nào Việt Nam có thể duy trì dòng vốn FDI?

Bất chấp những thiếu sót về luật pháp, quy định, tham nhũng, quy trình nội bộ và cơ sở hạ tầng, Việt Nam vẫn tiếp tục phát triển tích cực. Được hỗ trợ bởi khuôn khổ chính trị ổn định và có thể dự đoán được, những hạn chế đang dần được giảm bớt khiến đất nước này càng trở nên hấp dẫn hơn – đặc biệt là đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Việt Nam sẽ tiếp tục nỗ lực phát triển ngành công nghiệp và hướng tới hiện đại hóa, hiệu quả và bền vững nhằm tạo ra khả năng cạnh tranh cao hơn làm nền tảng ổn định của một quốc gia công nghiệp hóa. Việt Nam sẽ có thể khai thác và tận dụng các cơ hội từ các Hiệp định Thương mại Tự do đã ký kết để dỡ bỏ các rào cản thương mại, từ đó hỗ trợ các ngành công nghiệp định hướng xuất khẩu trong nước và mở ra các cơ hội mới và bổ sung cho thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Thị trường bán lẻ của Việt Nam đang tăng trưởng với tốc độ CAGR dự kiến là 12,05% từ năm 2023 đến năm 2028. Một số yếu tố thúc đẩy sự tăng trưởng này, bao gồm dân số trẻ ngày càng tăng, thu nhập tăng và đô thị hóa ngày càng tăng.

Lĩnh vực bán lẻ ở Việt Nam rất đa dạng, kết hợp giữa hình thức truyền thống và hiện đại. Các nhà bán lẻ thông thường như chợ truyền thống và cửa hàng bán lẻ vẫn chiếm thị phần đáng kể. Tuy nhiên, các nhà bán lẻ hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi và trung tâm mua sắm đang phát triển.

Các công ty dẫn đầu thị trường bán lẻ Việt Nam là Sài Gòn Co.op, Masan Group, Central Group, AEON và Lotte. Các công ty này đầu tư mạnh vào việc mở rộng mạng lưới bán lẻ và phát triển các hình thức mới.

Sự tăng trưởng của thương mại điện tử cũng đang tác động không nhỏ đến thị trường bán lẻ Việt Nam. Doanh số thương mại điện tử tại Việt Nam đang tăng trưởng với tốc độ CAGR là 30% và dự kiến sẽ đạt 49 tỷ USD vào năm 2025.

Thương mại điện tử đã có sự mở rộng nhanh chóng trong những năm gần đây. Việt Nam là thị trường đầy hứa hẹn cho các doanh nghiệp thương mại điện tử, với dân số trên 97 triệu người và tỷ lệ thâm nhập internet cao (trên 98%). Lĩnh vực thương mại điện tử Việt Nam được dự đoán sẽ đạt 32 tỷ USD vào năm 2025, tăng trưởng với tốc độ CAGR là 37% (Google, Temasek và Bain & Company, 2022).

Tập đoàn Masan là tập đoàn kinh doanh tập trung vào người tiêu dùng hàng đầu tại Việt Nam và chúng tôi tin tưởng vào phương châm “Làm tốt bằng cách làm tốt”. Mục tiêu của họ là cung cấp các sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cho hơn 100 triệu dân số Việt Nam, giúp họ nhận được nhiều giá trị hơn cho nhu cầu cơ bản hàng ngày của mình.

Nguyên tắc cơ bản của họ liên tục biến đổi và đáp ứng những nhu cầu đáng kể chưa được đáp ứng của người tiêu dùng, dẫn đến việc tạo ra giá trị mang tính chuyển đổi. Khi Việt Nam phát triển kinh tế, người tiêu dùng và nhu cầu của họ tiếp tục phát triển, vượt ra ngoài những nhu cầu thiết yếu hàng ngày để hướng tới một loạt các sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm phù hợp hơn, phản ánh lối sống và khát vọng hiện đại của họ. Người tiêu dùng cũng ngày càng hiểu biết về công nghệ và coi trọng sự tiện lợi. Nắm bắt những thay đổi này, Tập đoàn Masan đã vượt xa vai trò là nhà sản xuất hàng tiêu dùng có thương hiệu. Nó đang trên hành trình trở thành một hệ sinh thái công nghệ tiêu dùng tích hợp từ ngoại tuyến đến trực tuyến ("O2 ”). Đây chính là ý nghĩa của "Hành trình công nghệ tiêu dùng của chúng tôi".

Thị trường bán lẻ Việt Nam sôi động và sôi động. Những người thích ứng với những xu hướng này sẽ thu hút nhiều dòng vốn FDI hơn, đầu tư vào Việt Nam và có vị thế thuận lợi để thành công. Bất chấp một số thách thức, thị trường bán lẻ Việt Nam đầy hứa hẹn cho các nhà bán lẻ. Thị trường đang phát triển; tầng lớp trung lưu đang phát triển với sức chi tiêu ngày càng tăng. Các nhà bán lẻ có thể vượt qua thách thức và thích ứng với xu hướng thị trường sẽ có vị thế tốt để thành công.