Với sự phát triển của công nghệ tiêu dùng, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển nhằm đáp ứng hơn nữa nhu cầu của mọi người về một cuộc sống thuận tiện, nâng cao hơn. Nhu cầu về các dịch vụ kỹ thuật số mới đang tăng lên do sự tiến bộ nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và thông tin, điều này đang thúc đẩy hơn nữa nhu cầu sử dụng công nghệ.

Trí tuệ nhân tạo là gì?

Tương lai của AI sẽ tập trung vào việc nâng cao công nghệ tiêu dùng hiện có mà tất cả chúng ta đều sử dụng thường xuyên. Do đó, trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào những kiến thức cơ bản về AI, những phát triển gần đây trong lĩnh vực này trên toàn cầu và tại Việt Nam. Ngoài ra, với tư cách là một trong những tập đoàn hàng đầu Việt Nam cũng đang hướng tới việc thay đổi và nâng cao phong cách sống của người Việt, việc ứng dụng AI vào hệ thống bán lẻ của Masan cũng sẽ được đề cập trong bài viết này.

Việc tạo ra các robot thông minh có khả năng thực hiện các hoạt động thường đòi hỏi trí tuệ của con người là trọng tâm của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) rộng lớn, một lĩnh vực con của khoa học máy tính. Nói cách khác, đây là quá trình bắt chước bộ não con người trên máy tính.

Định nghĩa chính thức về AI theo Britannica là “khả năng của một máy tính kỹ thuật số hoặc robot do máy tính điều khiển thực hiện các nhiệm vụ thường liên quan đến những sinh vật thông minh”.

Lịch sử phát triển AI

Trái ngược với suy nghĩ phổ biến, trí tuệ nhân tạo (AI) không được tạo ra gần với thời điểm hiện; đúng hơn, đó là kết quả của những tiến bộ trong khoa học và công nghệ và là câu trả lời tiềm năng cho những thách thức trong tương lai đối với sự phát triển của con người. Dưới đây là tóm lược quá trình phát triển của AI.

Khả năng lý luận và tự động hóa có thể được đưa vào các phát minh công nghệ tiêu dùng như điện thoại, máy tính và các thiết bị khác ngày nay là bằng chứng rõ ràng về sự phát triển và tiến bộ không ngừng của AI trong công nghệ cơ bản. AI theo một cách nào đó đang trở thành một yếu tố cơ bản của thế giới hiện đại.

Khi các nhà triết học, nhà toán học và nhà logic học cổ điển nghiên cứu việc thao tác các ký hiệu (một cách máy móc), những ý tưởng cuối cùng khơi dậy sự quan tâm đến AI đã ra đời. Máy tính Atanasoff Berry (ABC), một máy tính kỹ thuật số có thể lập trình được tạo ra vào những năm 1940. Sự phát triển của "bộ não điện tử" hay một sinh vật có trí tuệ nhân tạo được thúc đẩy bởi công nghệ đặc biệt này.

Đáng chú ý là vào năm 1950, Alan Turing, một nhà toán học, đã đề xuất một thử nghiệm để xác định xem liệu robot có thể bắt chước hành vi của con người đến mức không thể phân biệt được với nó hay không. Bài kiểm tra Turing, đo lường trí thông minh của máy móc (nhân tạo), dựa trên ý tưởng này. Việc tạo ra Turing đã điều tra xem liệu một cỗ máy có thể suy nghĩ giống con người hay không. Trong các cuộc thảo luận về trí thông minh, ý thức và năng lực của máy tính, bài kiểm tra Turing đã nổi lên như một ý tưởng trung tâm. Giữa thập kỷ đó, trong một hội nghị mùa hè được tổ chức tại Đại học Dartmouth, nhà khoa học máy tính và nhận thức John McCarthy lần đầu tiên sử dụng cụm từ "trí tuệ nhân tạo" để thiết lập lĩnh vực nghiên cứu AI.

Nhiều nhà nghiên cứu, lập trình viên, nhà logic học và nhà lý thuyết đã góp phần phát triển kiến thức hiện tại của chúng ta về trí tuệ nhân tạo nói chung kể từ những năm 1950. Sự hiểu biết cơ bản về lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và cách những tiến bộ lịch sử đã biến AI từ một ảo mộng phi thực tế thành một khả năng khả thi cho cả hiện tại và tương lai đã phát triển theo từng thập kỷ.

Từ những năm 1950 trở đi, sự phát triển AI đã và đang diễn ra theo hướng tích cực ổn định. Tuy nhiên, thập kỷ này rất cần thiết cho sự tiến bộ của AI. Kể từ năm 2010, AI đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Chúng ta sử dụng các sản phẩm công nghệ tiêu dùng có tính năng "thông minh" mà đa số chúng ta không để ý tới, cũng như điện thoại di động có trợ lý ảo. AI đã không còn chỉ là khoa học viễn tưởng.

Các loại hình AI

Có rất nhiều loại AI, dưới đây sẽ nêu ra những loại hình AI phổ biến nhất.

Reactive machines

Trí tuệ nhân tạo phản ứng kiểm tra các chiến thuật tốt nhất từ cả phía bạn và phe đối lập, đưa ra hướng hành động tốt nhất. Deep Blue là một ví dụ tuyệt vời về trí tuệ nhân tạo phản ứng. Để quyết định nước đi và đoán trước nước đi tiếp theo của đối thủ, IBM đã nghĩ ra thuật toán cờ vua được vi tính hóa này. Deep Blue sau đó có thể chọn cách hành động tốt nhất.

Limited Memory

AI có ít bộ nhớ hơn vẫn có thể đưa ra phán đoán bằng cách sử dụng thông tin từ quá khứ. Để dự đoán các kết quả có thể xảy ra và đưa ra phán đoán tối ưu, công nghệ AI này thường được sử dụng kết hợp với các cảm biến môi trường. Ví dụ, ô tô tự lái bao gồm nhiều loại cảm biến cả bên trong và phía trước ô tô để đo khoảng cách. Nó sẽ đánh giá khả năng xảy ra va chạm và điều chỉnh tốc độ phù hợp để giữ xe an toàn nhờ những ưu điểm của AI.

Theory of mind AI

Hai loại AI đầu tiên đã được ứng dụng rộng rãi, trong khi hai loại sau vẫn chỉ là ý tưởng hoặc vẫn đang trong quá trình phát triển. Lý thuyết tâm trí là tiến bộ tiếp theo trong hệ thống AI mà các học giả đang nỗ lực phát triển. Bằng cách xác định mong muốn, cảm xúc, niềm tin và quá trình suy nghĩ của những thứ mà nó tương tác, lý thuyết cấp độ tâm trí AI sẽ được trang bị tốt hơn để hiểu chúng. Để đạt được Lý thuyết cấp độ trí tuệ AI cũng sẽ đòi hỏi những tiến bộ trong các lĩnh vực khác của trí tuệ nhân tạo, ngay cả khi trí tuệ cảm xúc nhân tạo hiện là một thị trường đang phát triển và là chủ đề thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu AI hàng đầu. Điều này là do máy tính AI sẽ cần coi con người là những cá thể riêng biệt để thực sự nắm bắt được nhu cầu của họ.

Self-aware AI

Đây là giai đoạn cuối cùng trong quá trình phát triển của trí tuệ nhân tạo, hiện chỉ mang tính chất suy đoán. Một AI đã phát triển để bắt chước bộ não con người đến mức nó có khả năng tự nhận thức được gọi là AI tự nhận thức, tự giải thích. Mục tiêu cuối cùng của tất cả các nghiên cứu về AI đã và sẽ luôn là phát triển dạng AI này, cách đây hàng thập kỷ, nếu không muốn nói là hàng thế kỷ. Loại AI này sẽ sở hữu những cảm xúc tiềm ẩn cũng như khả năng nhận biết và gợi lên cảm xúc từ những cá nhân mà nó tương tác.

AI được nhìn thấy trên nhiều lĩnh vực khác nhau

Trong thế kỷ 21, AI đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống, nơi nó có thể dễ dàng được tìm thấy trong nhiều lĩnh vực và ngành công nghệ tiêu dùng khác nhau. Dưới đây là một vài ví dụ về ứng dụng AI.

Chăm sóc sức khỏe

Để có được kết quả nhanh chóng, hiệu quả và chính xác, trí tuệ nhân tạo đã được sử dụng trong chẩn đoán bệnh tật, đặc biệt là phát hiện ung thư. Watson của IBM sử dụng công nghệ học máy để xác định các khối u theo cấu trúc di truyền của chúng, cho phép các chuyên gia y tế đề xuất liệu trình điều trị tốt nhất cho bệnh nhân. Với tỷ lệ chẩn đoán 96% đối với ung thư phổi và 81% đối với ung thư ruột kết, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo đã giảm 78% thời gian sàng lọc thử nghiệm lâm sàng từ 1 giờ 50 phút xuống còn 24 phút. theo nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Manipal ở Bangalore, Ấn Độ và 93% trường hợp mắc bệnh ung thư trực tràng.

Ngoài ra, với tính năng nhận dạng giọng nói, chatbot y tế có thể đóng vai trò là người hướng dẫn cho bệnh nhân, hỗ trợ họ tự kiểm tra sức khỏe, so sánh các triệu chứng bệnh và giúp họ tiếp cận những kiến thức y tế quan trọng.

Giáo dục

Sự kết hợp giữa AI với các hệ thống học tập kỹ thuật số hiện tại đã tạo ra một mô hình học tập hoàn toàn mới khi nói đến giáo dục và học tập. Nhờ các ứng dụng dịch vụ AI, ngành kinh doanh giáo dục số hay còn gọi là thị trường e-Learning đang mở rộng nhanh chóng. Trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đã chuyển đổi các chiến lược học tập truyền thống, từ các khóa học kỹ thuật số sang tài liệu tham khảo trực tuyến và lớp học ảo.

AI có thể giúp cung cấp phần mềm giáo dục tùy chỉnh cho từng học sinh. Ngoài ra, việc áp dụng các công nghệ như học máy trong lớp học sẽ hỗ trợ học sinh học theo nhiều phương pháp khác nhau và thay đổi theo quy trình hợp lý nhất để giảm tải thông tin.

Giáo viên và nhà nghiên cứu có thể tạo ra nội dung hữu ích và thuận tiện cho việc dạy và học bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo và học máy. Hệ thống phần mềm AI có thể xử lý các hoạt động quản trị cũng như thiết kế phương pháp giảng dạy tốt nhất. Nó cũng có thể kiểm tra bài tập về nhà, chấm điểm bài kiểm tra, duy trì báo cáo, tạo bài thuyết trình và ghi chú.

Sản phẩm tiêu dùng

Sự phổ biến của các thiết bị thông minh là một trong những tác động đáng chú ý nhất của AI đối với thiết bị điện tử tiêu dùng. Trí tuệ nhân tạo (AI) đang cho phép những phần công nghệ tiêu dùng này trở nên thông minh hơn, phản hồi nhanh hơn và được tùy chỉnh hơn, từ điện thoại thông minh và loa thông minh đến thiết bị đeo và hệ thống tự động hóa gia đình. Ví dụ: các trợ lý ảo được hỗ trợ bởi AI như Siri của Apple, Google Assistant và Alexa của Amazon đã cách mạng hóa cách chúng ta tương tác với các thiết bị của mình, giúp việc lấy thông tin, quản lý thói quen hàng ngày và vận hành thiết bị nhà thông minh trở nên đơn giản hơn.

Sản xuất

AI cũng đang hỗ trợ các công ty hợp lý hóa quy trình sản xuất của họ. Các nhà sản xuất có thể cải thiện việc quản lý chuỗi cung ứng, cắt giảm chi phí và giảm nguy cơ thất bại bằng cách triển khai phân tích dự đoán và tự động hóa dựa trên AI. Điều này không chỉ làm tăng tỷ suất lợi nhuận của nhà sản xuất mà còn đảm bảo rằng người tiêu dùng sẽ có được hàng hóa chất lượng cao với mức giá hợp lý.

Ứng dụng AI tại Việt Nam

Theo các chuyên gia, công nghệ nền tảng quan trọng nhất thúc đẩy các sáng kiến chuyển đổi số trong các ngành, lĩnh vực, tổ chức, doanh nghiệp chính là trí tuệ nhân tạo. Đến năm 2030, AI sẽ mang lại thêm 15,7 nghìn tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu, PWC, một trong những công ty kiểm toán hàng đầu thế giới, dự đoán. AI sẽ đồng thời tạo ra các lĩnh vực và việc làm mới. Sự tiến bộ của AI được coi là sự thể hiện sức mạnh tổng thể của một quốc gia nhờ tiềm năng thực hiện đổi mới và sáng tạo. Việt Nam cũng không nằm ngoài làn sóng ứng dụng AI, một số công ty lớn nhất Việt Nam đã và đang phát triển, ứng dụng công nghệ AI vào hoạt động và phát triển công nghệ tiêu dùng.

Mới đây, VinBigData (thuộc Tập đoàn VinGroup), đơn vị ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên sản phẩm công nghệ tiêu dùng là xe điện VinFast, đã trình làng trợ lý ảo Vivi. Theo người phát ngôn của VinBigData, trợ lý ảo này là một vật dụng phổ biến được người Việt sáng tạo ra dành cho người Việt. Khả năng hiểu và diễn giải ngôn ngữ tự nhiên của công nghệ AI của ViVi là một đặc điểm độc đáo. Trợ lý này nhận biết và hiểu được các phương ngữ vùng miền, biết 98% tiếng Việt (thuật ngữ thông dụng) và có thể suy ra yêu cầu cũng như ý định của người dùng.

Một thành viên trong hệ sinh thái công nghệ truyền thông giải trí của Tập đoàn DatvietVAC Holdings, Cổ phần VieON, đã bắt đầu triển khai AI trong việc tạo tin tức, video tự động dựa trên từ khóa và quản lý nội dung số. Nhờ đó, AI có thể lập mô hình và nhận dạng từng khung sản phẩm, sau đó cung cấp phân tích, tương tác và quảng cáo dữ liệu người dùng phù hợp. VieON kiểm tra các cảnh quay video theo nhiều yếu tố, bao gồm danh tiếng, cảm xúc, hành động, bối cảnh, thương hiệu, màu sắc, ứng dụng, minh họa giới tính và độ tuổi, thời trang và cấp độ chức năng về khả năng chỉnh sửa và xử lý dữ liệu.

Masan thúc đẩy tận dụng AI trong hệ thống bán lẻ và logistics

Masan sở hữu chuỗi bán lẻ lớn nhất với mạng lưới hơn 3.500 cửa hàng trải khắp 62/64 tỉnh thành Việt Nam. Chuỗi bán lẻ không ngừng nâng cao trải nghiệm của khách hàng thông qua việc giới thiệu các hình thức cửa hàng mới, phù hợp. Cũng như giới thiệu công nghệ tiêu dùng tiên tiến trong hệ thống hậu cần và chương trình thành viên của mình.

Supra - Công ty logistics của Masan đang phát triển nhanh chóng, sử dụng thuật toán AI & ML để sắp xếp đơn hàng cho các mặt hàng cụ thể. Công nghệ máy học kiểm tra cơ sở dữ liệu để tìm ra các nhà bán lẻ có lượng tiêu thụ sản phẩm cao nhất, từ đó đặt hàng và chọn lộ trình giao hàng tối ưu nhằm nỗ lực giảm chi phí vận chuyển xuống mức thấp nhất có thể.

Supra chịu trách nhiệm vận chuyển 45% hàng khô của WinCommerce, giúp giảm giá bán lẻ cho khách hàng và cắt giảm 13% chi phí cung cấp trên mỗi sản phẩm cho WCM trong năm đầu tiên hoạt động. Supra đang tận dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo để lên kế hoạch cung ứng, tránh tình trạng thiếu hụt và tồn kho quá nhiều.

Masan cũng đã triển khai chương trình hội viên WIN, một công cụ công nghệ tiêu dùng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về người tiêu dùng, đồng thời cung cấp cho người tiêu dùng các dịch vụ được cá nhân hóa thông qua công nghệ eKYC sử dụng trí tuệ nhân tạo và học máy. Khi được triển khai đúng cách, nền tảng này sẽ tăng tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động bán hàng và tiếp thị, đồng thời tạo ra một nền tảng tiếp thị lợi nhuận. Thông qua việc giới thiệu ứng dụng WIN AI được tích hợp vào hệ thống "Smart POS" của cửa hàng, Masan hy vọng sẽ đẩy nhanh quá trình số hóa của người tiêu dùng bắt đầu từ năm 2023. Thông qua các đề xuất dựa trên dữ liệu từ WIN AI, công nghệ tiêu dùng này giúp nhân viên thu ngân trở thành không chỉ đơn thuần là liên hệ thanh toán và cải thiện trải nghiệm mua sắm của khách hàng.

Thông qua nền tảng chương trình hội viên WIN, Tập đoàn Masan cũng đặt mục tiêu vượt qua 1 triệu khách hàng chưa sử dụng dịch vụ ngân hàng bằng cách trở thành cánh cửa tiếp cận ngân hàng bán lẻ đại chúng. Bằng cách kết hợp WIN AI với nền tảng đánh giá tín dụng dựa trên AI của Trusting Social, chúng tôi có thể đồng thời đáp ứng các yêu cầu tài chính của hội viên WIN và phát hành kỹ thuật số 500.000 thẻ tín dụng.