Nhờ sự phát triển liên tục của thể chế và môi trường đầu tư, Việt Nam tiếp tục ghi nhận thành công trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI). Dự kiến, trong thời gian sắp tới, sẽ có nhiều dự án trị giá hàng tỷ USD được triển khai tại Việt Nam theo đánh giá của các chuyên gia.

Tổng quan về tiềm năng đầu tư FDI tại Việt Nam

Theo Cục Đầu tư Nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài vào triển vọng tăng trưởng của Việt Nam vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự "rót vốn" vào nước ta. Do đó, sau một giai đoạn 3 tháng ban đầu có sự suy giảm mạnh, lĩnh vực thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã bắt đầu cho thấy dấu hiệu cải thiện trong 4 tháng tiếp theo.

Theo số liệu thống kê cho đến ngày 20/4/2023, tổng số vốn đăng ký mới, vốn được điều chỉnh và vốn góp mua cổ phần, mua phần vốn góp của các nhà đầu tư nước ngoài đã đạt gần 8,88 tỷ USD, giảm 17,9% so với cùng kỳ. Mặc dù lượng vốn FDI thu hút vẫn giảm so với cùng kỳ, tuy nhiên mức độ giảm này đã có sự cải thiện so với 3 tháng đầu năm (giảm 38,8%). Đáng chú ý, trong khi vốn đầu tư điều chỉnh vẫn tiếp tục giảm, vốn đầu tư mới và vốn góp mua cổ phần đã có sự tăng trở lại.

Cụ thể, trong 4 tháng đầu năm có: 750 dự án mới được cấp giấy chứng nhận đầu tư, tăng 65,2% so với cùng kỳ với tổng vốn đăng ký đạt hơn 4,1 tỷ USD (tăng 11,1% so với cùng kỳ); 386 lượt dự án đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư (tăng 19,5% so với cùng kỳ) với tổng vốn đầu tư tăng thêm đạt gần 1,66 tỷ USD (giảm 68,6% so với cùng kỳ nhưng tăng 1,7 điểm phần trăm so với 3 tháng đầu tháng năm và tăng 16,5 điểm phần trăm so với 2 tháng đầu năm); 1.044 giao dịch góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài với tổng giá trị vốn góp đạt hơn 3,1 tỷ USD (tăng 70,4% so với cùng kỳ).

Bên cạnh đó, trong cuộc họp gặp gỡ với lãnh đạo tỉnh Bình Dương vào cuối tháng 4/2023, bà Priyamvada Srivastava, Tổng giám đốc Tập đoàn Procter & Gamble (P&G) tại Việt Nam, đã thông tin rằng P&G dự định sẽ tiếp tục đầu tư thêm khoảng 100 triệu USD để mở rộng dây chuyền sản xuất tại nhà máy Bến Cát. Kế hoạch này sẽ đưa tổng vốn đầu tư của P&G tại Việt Nam lên mức 400 triệu USD, tăng từ con số 300 triệu USD hiện tại. Điều này sẽ biến Việt Nam thành một trọng tâm quan trọng trong chiến lược đầu tư của tập đoàn, với việc tập trung sản xuất hiện đại trong chuỗi sản xuất toàn cầu của họ.

Sau khi thực hiện việc đầu tư vào một nhà máy tại Khu công nghiệp Khai Quang, TP. Vĩnh Yên, Tập đoàn Polaris đã quyết định mở rộng hoạt động sản xuất thông qua việc thành lập nhà máy thứ hai trong lĩnh vực lắp ráp động cơ xe máy, ôtô, và phương tiện giao thông. Dự án này sẽ được thực hiện tại Khu công nghiệp Bá Thiện 2, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc, với tổng vốn đầu tư 30 triệu USD. Đáng chú ý, Tập đoàn Polaris nằm trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất của Hoa Kỳ, và hiện đã có 19 nhà máy sản xuất trên khắp thế giới.

Gần đây, trong cuộc họp giữa Thủ tướng Chính phủ và các nhà đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp từ Đức, Hàn Quốc và Nhật Bản đã cam kết tiến hành đầu tư mới và mở rộng quy mô đầu tư trong năm nay với tổng vốn đầu tư lên đến 3,7 tỷ USD. Đáng chú ý, các lĩnh vực mà các nhà đầu tư này sẽ chọn đều là những ưu tiên trọng yếu mà Việt Nam đang tập trung thu hút vốn đầu tư nước ngoài và cung cấp nhiều ưu đãi và hỗ trợ, bao gồm sản xuất xanh, năng lượng tái tạo và lĩnh vực sản xuất thiết bị y tế.

Vốn FDI 7 tháng đạt hơn 16 tỷ USD

Sự gia tăng trong vốn đầu tư mới sau một giai đoạn giảm nhẹ trong 3 tháng đầu năm có nguyên nhân từ sự quan tâm tiếp tục của các nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm cả các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, vào môi trường đầu tư tại Việt Nam. Họ đã đưa ra quyết định đầu tư mới dựa trên lòng tin vào môi trường kinh doanh của Việt Nam. Điều này đối lập với sự cẩn trọng và việc xem xét cẩn thận trước quá trình đầu tư lớn hơn tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh tác động của chính sách thuế tối thiểu toàn cầu.

Tính đến ngày 20/7, số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho thấy, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lũy kế - bao gồm đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài - đã tăng mạnh. lên khoảng 16,24 tỷ USD, đánh dấu mức tăng đáng chú ý 4,5% so với cùng kỳ. Đặc biệt, tháng 7 năm 2023 chứng kiến ​​dòng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đổ vào đáng kể vượt 2,8 tỷ USD, tăng 8,9% so với tháng 6 năm 2023, tăng đáng kể 41,9% so với tháng 5 năm 2023 và mức tăng ấn tượng 85,7% so với tháng 5 năm 2023. cùng khoảng thời gian vào tháng 7 năm 2022.

Về việc đánh giá xu hướng đầu tư nước ngoài trong 7 tháng trước đó, Cục Đầu tư nước ngoài nhấn mạnh một khía cạnh nổi bật: vốn thực hiện lên tới 11,58 tỷ USD trong khung thời gian này, tăng nhẹ 0,8% khi đặt cạnh giai đoạn tương tự vào năm 2022. Khoảng thời gian này đánh dấu lần đầu tiên trong năm tổng vốn đầu tư đăng ký tăng trong khoảng thời gian tương đương (tăng 4,5%), sau nhiều tháng liên tiếp được đánh dấu bằng sự sụt giảm trong nửa đầu năm.

Niềm tin tăng trở lại

Tốc độ tăng số dự án mới lớn hơn tốc độ tăng tổng vốn đầu tư cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài quy mô vừa và nhỏ tiếp tục quan tâm, tin tưởng vào môi trường đầu tư của Việt Nam. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, các dự án đầu tư mới hiện vẫn tập trung vào các tỉnh, TP có nhiều lợi thế trong thu hút đầu tư nước ngoài như cơ sở hạ tầng tốt, nguồn nhân lực ổn định, nỗ lực cải cách thủ tục hành chính và năng động trong công tác xúc tiến đầu tư….

Những cam kết nêu trên, theo đánh giá của các chuyên gia, cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đặt kỳ vọng cao vào thị trường Việt Nam. Báo cáo về môi trường đầu tư kinh doanh của EuroCham từ cuối năm ngoái đã nhận định nhiều khó khăn sẽ xuất hiện kể từ đầu năm 2023.

Tuy nhiên, những nỗ lực thúc đẩy hợp tác, hỗ trợ doanh nghiệp FDI cũng như cải thiện môi trường đầu tư, phản ứng chính sách của Chính phủ vẫn đang giữ được niềm tin của nhà đầu tư quốc tế. Theo ông Torben Minko, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) tại Việt Nam, niềm tin các nhà đầu tư châu Âu đã tăng trở lại nhờ việc Việt Nam kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và nỗ lực điều hành chính sách tiền tệ và tài khoá của Chính phủ.

Khảo sát thực trạng doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư tại nước ngoài năm 2022 được Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) công bố giữa tháng 2/2023 cũng cho thấy những đánh giá tích cực của nhà đầu tư nước này về triển vọng đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Khoảng 60% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết sẽ mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam trong 1-2 năm tới. Tỷ lệ này đứng đầu ASEAN và xét theo khu vực chỉ đứng sau Ấn Độ, Bangladesh.  “Các doanh nghiệp Nhật Bản dự tính mở rộng kinh doanh từ kỳ vọng vào khả năng tăng doanh thu nhờ mở rộng thị trường, tăng xuất khẩu và tiềm năng tăng trưởng cao của nền kinh tế Việt Nam”, báo cáo cho biết.

Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2022 (PCI 2022) vừa được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Cơ quan Hợp tác phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) công bố cũng cho thấy các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn đánh giá môi trường kinh doanh Việt Nam có sự cải thiện tích cực hơn, các gánh nặng về thực thi quy định đã giảm đáng kể so với trước đó.

Trong phân tích về tình hình đầu tư nước ngoài trong 7 tháng vừa qua, Cục Đầu tư Nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đã nhấn mạnh rằng tốc độ tăng số lượng dự án mới lớn hơn tốc độ tăng tổng vốn đầu tư, cho thấy sự tiếp tục quan tâm và tin tưởng của các doanh nghiệp nước ngoài quy mô vừa và nhỏ vào môi trường đầu tư của Việt Nam. Điều này thể hiện trong việc dự án đầu tư mới vẫn đang tập trung chủ yếu vào các tỉnh và thành phố có lợi thế trong việc thu hút đầu tư nước ngoài, như có cơ sở hạ tầng tốt, nguồn nhân lực ổn định, nỗ lực cải cách thủ tục hành chính và tích cực trong công tác xúc tiến đầu tư.

Những cam kết nêu trên, theo sự đánh giá của các chuyên gia, cho thấy các doanh nghiệp nước ngoài vẫn đặt nhiều kỳ vọng vào thị trường Việt Nam. Báo cáo về môi trường đầu tư kinh doanh từ EuroCham kể từ cuối năm trước đã dự đoán rằng sẽ có nhiều khó khăn sẽ xuất hiện từ đầu năm 2023.

Trong số doanh nghiệp phản hồi điều tra PCI 2022, số doanh nghiệp dành hơn 5% thời gian của cấp quản lý để thực hiện các thủ tục hành chính giảm mạnh từ 60,6% của năm 2021 xuống còn 49,3% năm 2022. Bên cạnh đó, việc chi trả chi phí không chính thức tiếp tục xu hướng giảm; năm 2022 chỉ có 17,4% doanh nghiệp phải chi trả chi phí không chính thức cho cán bộ thanh, kiểm tra, giảm đáng kể so với 25,4% năm 2021.

Liên tiếp các thương vụ đầu tư trị giá khủng lần lượt được xác lập

Thương vụ bán vốn của VPBank

Thương vụ bán vốn cổ phần lớn nhất của ngân hàng Việt Nam đang thuộc về VPBank, hứa hẹn sự mở rộng cung ứng tài chính và phát triển "tệp" khách hàng Nhật Bản từ đối tác định chế lớn SMBC.

Gần đây, SMBC thuộc Tập đoàn Tài chính Sumitomo Mitsui (NYSE: SMFG) đã chính thức đầu tư 1,5 tỷ USD, trở thành đối tác chiến lược của VPBank, đánh dấu thương vụ M&A lớn nhất trong lịch sử ngành ngân hàng Việt Nam. Điều này cũng giúp VPBank trở thành ngân hàng có vốn chủ sở hữu lớn thứ hai trong hệ thống, chỉ sau Vietcombank.

Trước đó, thành viên của SMFG là công ty tài chính tiêu dùng SMBC đã đầu tư 1,4 tỷ USD trong thương vụ sở hữu cổ phần FeCredit với mức định giá 2,8 tỷ USD cho công ty tài chính này.

Capitaland đàm phán mua 1 phần dự án của Vinhomes

Vừa qua, hãng thông tin Reuters vừa đăng tin liên quan đến việc CapitaLand Development, mảng phát triển bất động sản của Tập đoàn CapitaLand (Singapore), đang trong quá trình đàm phán mua lại một phần Công ty Cổ phần Vinhomes (mã chứng khoán VHM) - thành viên của Tập đoàn Vingroup. Theo Reuters, trị giá tài sản của thương vụ này lên đến 1,5 tỷ USD. Cụ thể, Capitaland Development đang xem xét mua một phần dự án Ocean Park 3 của Vinhomes, một dự án phát triển theo phong cách thành phố nghỉ dưỡng với diện tích 294 ha nằm gần Hà Nội, hoặc một dự án khác ở phía Bắc thành phố Hải Phòng.

Mặc dù khó khăn và biến đổi giá cả đang tạo ra điều kiện thách thức, thực tế vẫn cho thấy môi trường M&A vẫn đang sôi động, đặc biệt tại một nền kinh tế được đánh giá dẫn đầu châu Á trong việc thu hút các tập đoàn đa quốc gia. Những thương vụ trên khẳng định sự tin tưởng và sự thấu hiểu, thể hiện sẵn sàng đổ “vốn tươi sạch” vào thị trường, dù vốn đang trở nên khan hiếm hơn, từ phía cộng đồng đầu tư nước ngoài đối với Việt Nam. Điều này cũng được thể hiện qua việc trong tháng 3 vừa qua, 52 CEO của các tập đoàn tại Mỹ, bao gồm những tên tuổi lớn như SpaceX, Boeing, Meta, Amazon,... đã thể hiện mong muốn tìm kiếm cơ hội đầu tư và hợp tác kinh doanh tại thị trường có dân số lên tới 100 triệu người này.

“Thế giới đang lo ngại kinh tế giảm tốc, song Việt Nam đang là trung tâm tăng trưởng của khu vực. Đó là điều các doanh nghiệp tìm kiếm", ông Ted Osius, Chủ tịch, Tổng Giám đốc Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN, cho biết.